Chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi là vấn đề pháp lý quan trọng. Khi người để lại di sản có con chưa đủ 18 tuổi, cần tuân thủ quy trình theo quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho con. Dưới đây, ACA Legal sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục chia tài sản, các loại giấy tờ cần thiết và trình tự thực hiện.
Quy định pháp luật về chia di sản thừa kế
Theo Điều 609, Bộ Luật Dân Sự 2015, pháp luật quy định hai hình thức thừa kế: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.
Thừa kế theo di chúc
Điều 630 Bộ Luật Dân Sự 2015 quy định về điều kiện hiệu lực của di chúc:
- Người lập di chúc phải từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự.
- Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi cần có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ khi lập di chúc.
- Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, cưỡng ép và phải tự nguyện.
- Nội dung di chúc phải tuân thủ pháp luật và đạo đức.
Pháp luật hiện nay công nhận hai loại di chúc:
- Di chúc bằng văn bản: Cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định.
- Di chúc bằng miệng: Chỉ có hiệu lực trong trường hợp người lập di chúc không thể lập di chúc bằng văn bản và phải đáp ứng điều kiện cụ thể theo luật.
Thừa kế theo pháp luật
Điều 650 Bộ Luật Dân Sự 2015 quy định thừa kế theo pháp luật áp dụng khi:
- Người có di sản không để lại di chúc.
- Di chúc không hợp pháp.
- Người thừa kế theo di chúc đã qua đời hoặc qua đời cùng thời điểm với người lập di chúc. Cơ quan hoặc tổ chức thừa kế theo di chúc không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế.
- Người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi có được không ?
Khi nào con dưới 18 tuổi được chia thừa kế?
Theo quy định, quyền hưởng di sản là quyền của người thừa kế. Trừ trường hợp người thừa kế từ chối di sản hoặc theo quy định pháp luật khác.
Tuy nhiên, theo Điều 644 Bộ Luật Dân Sự 2015, con chưa thành niên của người để lại di sản có quyền hưởng thừa kế đương nhiên, không phụ thuộc vào việc có hay không có di chúc. Đây là quyền thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc.
Nguyên tắc chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi
Theo Điều 651 Bộ Luật Dân Sự 2015, việc chia di sản thừa kế theo pháp luật được thực hiện như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: Vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Con chưa đủ 18 tuổi được chia di sản theo hàng thừa kế thứ nhất, ngang hàng với các thành viên khác trong gia đình. Những người cùng hàng sẽ được chia phần di sản bằng nhau.
- Pháp luật không phân biệt giữa con thành niên hay chưa thành niên, cả hai đều có quyền hưởng di sản thừa kế.
Ai quản lý di sản của con dưới 18 tuổi?
Theo Điều 77 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, quy định về quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên như sau:
- Con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tự quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý.
- Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi do cha mẹ quản lý. Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con. Khi con đủ 15 tuổi hoặc khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tài sản sẽ được giao lại cho con, trừ khi có thỏa thuận khác giữa cha mẹ và con.
Nếu con đang được người giám hộ theo quy định của Bộ Luật Dân Sự, hoặc người để lại di sản đã chỉ định người khác quản lý di sản, thì:
- Di sản của con chưa đủ 15 tuổi do người giám hộ quản lý (theo khoản 2 Điều 55 Bộ Luật Dân Sự 2015).
- Con từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi thì di sản thuộc sự quản lý của người giám hộ.
Lưu ý khi chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi
Khi chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi, cần lưu ý:
- Xác định quyền thừa kế: Con chưa đủ tuổi vị thành niên có quyền hưởng di sản theo pháp luật, không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Trường hợp này, con được hưởng ít nhất hai phần ba của phần di sản mà lẽ ra được thừa kế.
- Kiểm tra các điều kiện liên quan: Cần xác định xem con chưa đủ tuổi vị thành niên có thuộc các trường hợp sau không: từ chối nhận di sản, không có quyền hưởng di sản, hoặc bị truất quyền thừa kế.
Trên đây là toàn bộ thông tin về quy định pháp luật liên quan đến chia di sản thừa kế cho con dưới 18 tuổi. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về di chúc miệng hoặc các vấn đề trong lĩnh vực luật thừa kế, vui lòng liên hệ với ACA Legal qua hotline. Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn luật thừa kế và hỗ trợ bạn kịp thời, hiệu quả.
