Vấn đề xử lý đất được thừa kế khi di chúc không hợp pháp đang thu hút sự chú ý, đặc biệt khi các tranh chấp về thừa kế đất đai ngày càng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tính hợp pháp của di chúc, dẫn đến nhiều mâu thuẫn giữa các bên liên quan.
Trong bài viết này, ACA Legal sẽ tư vấn quy định pháp luật về thừa kế, di chúc hợp pháp, và cách giải quyết khi di chúc không hợp pháp trong trường hợp thừa kế đất.
Quy định của pháp luật về xử lý đất được thừa kế khi di chúc không hợp pháp
Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015, thừa kế gồm hai hình thức: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.
Thừa kế theo di chúc
Theo Điều 624 BLDS 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân nhằm chuyển tài sản cho người khác sau khi qua đời. Di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc lời nói (di chúc miệng).
Thừa kế theo di chúc là việc phân chia di sản theo ý muốn của người đã chết. Tuy nhiên, theo Điều 644 BLDS 2015, có một số người vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, dù họ không được hưởng theo di chúc hoặc chỉ được hưởng ít hơn 2/3. Các đối tượng này bao gồm:
- Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
- Con thành niên không có khả năng lao động.
Thừa kế theo pháp luật
Theo Điều 649 BLDS 2015, thừa kế theo pháp luật là việc phân chia di sản dựa trên hàng thừa kế và trình tự do pháp luật quy định. Các hàng thừa kế được xác định như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất: Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi.
- Hàng thừa kế thứ hai: Ông bà nội, ngoại; anh, chị, em ruột; cháu ruột mà người chết là ông bà nội, ngoại.
- Hàng thừa kế thứ ba: Cụ nội, cụ ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; cháu ruột mà người chết là bác, chú, cậu, cô, dì ruột.
Những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau. Người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, từ chối nhận di sản, hoặc bị truất quyền thừa kế.
Điều kiện để di chúc hợp pháp
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015, một di chúc được xem là hợp pháp khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt trong quá trình lập di chúc, không bị lừa dối, đe dọa, hoặc cưỡng ép.
- Nội dung của di chúc không được vi phạm các quy định của pháp luật hoặc trái với đạo đức xã hội. Hình thức di chúc phải tuân theo các quy định của pháp luật.
- Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi khi lập di chúc phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý và di chúc phải được lập thành văn bản.
- Người bị hạn chế về thể chất hoặc không biết chữ phải có người làm chứng lập di chúc bằng văn bản, đồng thời di chúc này phải được công chứng hoặc chứng thực.
- Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực vẫn được coi là hợp pháp nếu đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 630 BLDS.
- Di chúc miệng chỉ được coi là hợp pháp nếu người lập di chúc thể hiện ý chí cuối cùng trước ít nhất 02 người làm chứng. Sau đó, người làm chứng phải ghi lại, ký tên hoặc điểm chỉ và di chúc miệng này phải được công chứng, chứng thực trong vòng 05 ngày.
Hướng giải quyết đối với đất được thừa kế khi di chúc không hợp pháp
Thông thường, đất thừa kế sẽ được chia theo ý chí của người chết nếu có di chúc hợp pháp. Tuy nhiên, khi di chúc không hợp pháp, việc xử lý đất được thừa kế sẽ thay đổi.
Theo điểm b, khoản 1 Điều 650 BLDS 2015, di sản sẽ được chia theo pháp luật nếu di chúc không đáp ứng các điều kiện hợp pháp.
Do đó, trong trường hợp này, đất thừa kế sẽ không được chia theo ý chí của người chết ghi trong di chúc. Những người có quyền thừa kế có thể lựa chọn một trong hai cách:
- Thỏa thuận phân chia di sản giữa các bên thừa kế.
- Yêu cầu Tòa án chia thừa kế theo quy định của pháp luật.
Luật sư hỗ trợ xử lý đất được thừa kế khi di chúc không hợp pháp
Trong trường hợp di chúc không hợp pháp, ACA Legal sẽ hỗ trợ khách hàng giải quyết thừa kế đất qua các công việc sau:
- Tư vấn các quy định pháp luật về thừa kế và những quy định liên quan khác.
- Hỗ trợ thỏa thuận giữa những người thừa kế để phân chia di sản đúng quy định.
- Soạn thảo đơn khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế.
- Tham gia phiên tòa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hoặc đại diện khách hàng trong trường hợp có tranh chấp.
- Các công việc khác liên quan theo yêu cầu của khách hàng.
Trên đây là những thông tin tư vấn về xử lý đất được thừa kế khi di chúc không hợp pháp. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ thêm về luật tư vấn thừa kế, xin vui lòng liên hệ ACA Legal qua hotline để được tư vấn chi tiết. Xin cảm ơn!
